Dân tộc là vấn đề đa dạng, phức tạp cả về lí luận và thực tiễn, luôn mang tính thời sự đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới. Chủ nghĩa Mác- Lênin khẳng định, mỗi dân tộc có con đường hình thành và phát triển riêng của mình, điều đó đã tạo nên những đặc điểm, những nét khác biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác. Tuy vậy, các dân tộc không sống biệt lập mà có mối  quan hệ qua lại với nhau, mối quan hệ ấy một mặt tạo điều kiện cho các dân tộc phát triển, mặt khác cũng gây ra không ít những va chạm, xung đột, thậm chí còn dẫn tới những cuộc chiến tranh dân tộc, sắc tộc. Cho đến nay, tình hình chính trị thế giới vẫn diễn ra với những cuộc đấu tranh giai cấp và dân tộc hết sức gay gắt, khốc liệt, ảnh hưởng trực tiếp đến sự tồn vong của nhiều quốc gia. Sự sụp đổ của Liên Xô và Đông Âu trước đây, những cuộc chiến tranh dân tộc, sắc tộc diễn ra hiện nay đã cho thấy tính chất phức tạp của vấn đề dân tộc. Do đó, đối với mỗi quốc gia trên thế giới, việc tìm con đường để giải quyết đúng đắn vấn đề dân tộc luôn là mối quan tâm hàng đầu. Thực tiễn đã minh chứng rằng con đường ấy chỉ có thể tìm thấy dưới ánh sáng của chủ nghĩa Mác-Lênin.

Việt Nam là một quốc gia có nhiều dân tộc. Trừ bốn dân tộc là Kinh, Hoa, Chăm, Khơme  sống ở đồng bằng còn phần lớn đồng bào sinh sống ở miền núi, biên giới, hải đảo... là nơi có vị trí chiến lược về kinh tế, chính trị, an ninh quốc phòng. Ý thức được tầm quan trọng đó nên ngay từ khi mới ra đời, Đảng và Nhà nước ta đã khẳng định giải quyết vấn đề dân tộc là nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam và sớm hoạch định, thực hiện nhất quán chính sách dân tộc theo nguyên tắc "Bình đẳng, đoàn kết, tương trợ, giúp đỡ nhau cùng phát triển". Suốt mấy chục năm qua, những thành tựu đạt được đã chứng tỏ đường lối chính sách đúng đắn mà Đảng - Nhà nước đề ra. Đời sống của đồng bào được cải thiện rõ rệt trên nhiều mặt, nhiều lĩnh vực. Mọi người đều bình đẳng về quyền lợi và nghĩa vụ cũng như trách nhiệm đối với Đất nước...Nhờ vậy, các dân tộc càng đoàn kết, gắn bó chặt chẽ với nhau hơn trong sự nghiệp đổi mới.

Những thành tựu đạt được mặc dù to lớn song vẫn chưa tương xứng với công lao của đồng bào, chưa đáp ứng được mục tiêu cách mạng mà Đảng và Nhà nước đề ra. Tình trạng chênh lệch về trình độ phát triển, sự phân hoá giầu nghèo vẫn còn tồn tại đã làm nảy sinh những mâu thuẫn, xích mích, tuy không gay gắt như ở một số quốc gia trên thế giới nhưng cũng gây ảnh hưởng đến truyền thống đoàn kết, đến sự phát triển của đất nước. 

Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang bước vào thời kì đổi mới, nhiều vấn đề phức tạp nảy sinh đòi hỏi chúng ta phải phát huy cao độ khối đoàn kết dân tộc để có thể đứng vững và phát triển. Do vậy, nhận thức đúng đắn vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước trong tình hình mới của đất nước theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh có tầm quan trọng không chỉ về lí luận mà cả thực tiễn.Với lí do đó, người viết chọn đề tài “Thực hiện chính sách dân tộc của Đảng và Nhà nước trong giai đoạn hiện nay” làm khoá luận tốt nghiệp của mình.