Một nhà báo lớn ở Nam Mỹ đã nói: “Nhà báo là nhà sử”. Câu ấy rõ ràng như ban ngày khi mặt trời chiếu sáng chói lọi. Vậy là nhà sử - báo, nhà sử học cần phẩm chất gì cao quý nhất? Xã hội, nhân dân, lịch sử yêu cầu, mong mỏi và bắt buộc nhà sử - báo - nhà sử học phải tôn trọng sự thật, phản ánh đúng sự thật khách quan như “nó” đã có, đã diễn ra.
Khi viết về những sai sót trong những tháng năm đầu chiến tranh giữ nước của Liên Xô, nguyên soái I.Kh.Ba-giơ-mi-an nói thật: “Dù đau sót đến thế nào thì sự thật vẫn quý giá hơn mọi sự lừa dối hấp dẫn”.
Khách quan, chân thật là bản chất của báo chí cách mạng, V.I.Lênin đã tổng kết ngắn gọn về sự cần thiết của nguyên tắc này trong câu nói nổi tiếng: “ Sự thật là sức mạnh của báo chí chúng ta”. Trong thực tế, uy tín và hiệu quả báo chí phụ thuộc vào tính chất khách quan, chân thật của những thông tin mà nó đem đến cho công chúng. Một tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình hay hãng thông tấn nếu đưa tin sai, sau đó dù có đính chính cũng tự hạ thấp vị trí của mình trong lòng công chúng. Nhà báo viết sai sự thật, chẳng những vi phạm đạo đức nghề nghiệp, uy tín, danh dự của anh ta mà còn gây tổn hại rất lớn cho xã hội. Phóng sự là một thể loại của báo chí, nên phóng sự phải phản ánh sự thật.
Phóng sự qua lăng kính của mình đã phản ánh sự thật chân thật tới mức nào ? Tiểu luận này sẽ góp phần làm sáng tỏ vấn đề ấy.